ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΑΤΣΙΜΗΤΡΟΣ
Χ Α Ρ Α Λ Α Μ Π Ο Σ Κ Α Τ Σ Ι Μ Η Τ Ρ Ο Σ , ο Στρατηγός που κράτησε τα Σύνορα,β΄ μέρος
«Αναφέρατε παρακαλώ εις τον Αρχιστράτηγον, ότι η Μεραρχία θα εκτέλεση το καθήκον της προς την πατρίδα, όπως επιβάλλη η εθνική τιμή και καθ' όν τρόπον αυτή γνωρίζει»!
Διοικητής 8ης Μεραρχίας Χαράλαμπος Κατσιμήτρος
24 Αυγούστου 1940... Ο Παπάγος στέλνει νέα οδηγία στον Κατσιμήτρο.Στην Αθήνα γνωρίζουν τη κομβική και δύσκολη θέση της Μεραρχίας:«Αναγνωρίζεται η δυσχερής θέσις εις την οποία ευρίσκεται η Μεραρχία. Η Κυβέρνησις δεν αναμένει βεβαίως παρά της Μεραρχίας νίκας, δεδομένης της αριθμητικής υπεροχής του αντιπάλου,αναμένει όμως εκ ταύτης να σώσει την τιμήν των ελληνικών όπλων. Και προς τούτο δύναται ο διοικητής της Μεραρχίας να θέσει τας δυνάμεις αυτής όπως αυτός νομίζει καλύτερον».
Το Γενικό Επιτελείο Στρατού είχε αρχικά προτείνει γραμμή άμυνας στην κοιλάδα του Αράχθου, όμως η διαταγή ήταν σαφής: ο διοικητής της Μεραρχίας είχε την ελευθερία να αναπτύξει τις δυνάμεις του όπως έκρινε καταλληλότερα.Είναι φανερό ότι ο Κατσιμήτρος έχει το ελεύθερο να δράσει όπως εκείνος κρίνει.
16 Σεπτεμβρίου 1940... ο Στρατάρχης Παπάγος διαμηνύει «η τιμή των ελληνικών όπλων απαιτεί όπως οιονδήποτε τμήμα (…) οφείλει να πολεμήσει μέχρι και του τελευταίου ανδρός και του τελευταίου φυσιγγίου».
Σε προσωπική του επιστολή προς τον Κατσιμήτρο, ο Παπάγος γράφει χαρακτηριστικά: «Αγαπητέ Κατσιμήτρο (…) Επιθυμώ να γνωρίζεις ότι τόσον η Κυβέρνησις όσον και εγώ σε περιβάλλομεν μετ’ απολύτου εμπιστοσύνης και πλήρους εκτιμήσεως».
Ιούλιος 1940... Την Ήπειρο επισκέπτονται ο Αρχιστράτηγος Αλέξανδρος Παπάγος και ο υφυπουργός Στρατιωτικών Νικόλαος Παπαδήμας. Βλέπουν τα έργα που έγιναν με προσωπικό αγώνα,την εργασία των στρατιωτών του και τη συνδρομή των ντόπιων κατοίκων, εκφράζουν την ικανοποίησή τους και συγχαίρουν τον Κατσιμήτρο.
Δεκαπενταύγουστος 1940... Ιταλικές τορπίλες βυθίζουν την «Έλλη» στο λιμάνι της Τήνου. Είναι μια από τις πιο θρασύδειλες πράξεις των Ιταλών.
Στα σύνορα σχεδόν καθημερινά σημειώνονται μικροεπεισόδια, οργανωμένα από τους Ιταλούς,οι οποίοι προκαλούν εμπλέκοντας και Αλβανούς πολίτες. Ο πόλεμος είναι πλέον θέμα ημερών.
5 Οκτωβρίου 1940... Η VIII Μεραρχία επιστρατεύεται εκ νέου και φτάνει τους 22.000 άνδρες, με τους Ηπειρώτες να αποτελούν τη μεγάλη πλειονότητα. Ο Κατσιμήτρος διατάζει την ανάπτυξη των δυνάμεων σύμφωνα με τα σχέδια και επιβλέπει προσωπικά την εφαρμογή τους. Επισκέπτεται συχνά τα φυλάκια, από την Κακαβιά έως την Πρέβεζα, και ενισχύει το ηθικό των στρατιωτών με τις ομιλίες του.
26 Οκτωβρίου 1940... Οι πληροφοριοδότες ενημερώνουν τον Κατσιμήτρο ότι η επίθεση θα γίνει την επομένη ή μεθεπόμενη ημέρα.
27 Οκτωβρίου...Τη νύχτα οι ελληνικές προφυλακές παρατηρούν ασυνήθιστη κινητικότητα στον ιταλικό τομέα και μεταφέρουν αμέσως τις πληροφορίες τηλεφωνικά στη διοίκηση της μεραρχίας. Ο Κατσιμήτρος περιμένει την επιστροφή του άμεσου συνεργάτη του Μαυρογιάννη. Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα εκείνος φτάνει στο διοικητήριο και επιβεβαιώνει ότι η επίθεση είναι θέμα ωρών, καθώς οι άνδρες των προφυλακών ακούνε έντονους θορύβους από μετακινήσεις ιταλικού Πυροβολικού.
Ο Κατσιμήτρος ενημερώνει αμέσως τον αντισυνταγματάρχη Αθανάσιο Κορόζη στο ΓΕΣ.Θέτει σε συναγερμό όλες τις μονάδες προκαλύψεως και τα παραμεθόρια φυλάκια, διατάσσοντας επιφυλακή και, σε περίπτωση επίθεσης, συγκρατημένη άμυνα έως το κύριο σημείο αντίστασης που έχει ήδη καθοριστεί.
Χ Α Ρ Α Λ Α Μ Π Ο Σ Κ Α Τ Σ Ι Μ Η Τ Ρ Ο Σ , ο Στρατηγός που κράτησε τα Σύνορα,β΄ μέρος
«Αναφέρατε παρακαλώ εις τον Αρχιστράτηγον, ότι η Μεραρχία θα εκτέλεση το καθήκον της προς την πατρίδα, όπως επιβάλλη η εθνική τιμή και καθ' όν τρόπον αυτή γνωρίζει»!
Διοικητής 8ης Μεραρχίας Χαράλαμπος Κατσιμήτρος
24 Αυγούστου 1940... Ο Παπάγος στέλνει νέα οδηγία στον Κατσιμήτρο.Στην Αθήνα γνωρίζουν τη κομβική και δύσκολη θέση της Μεραρχίας:«Αναγνωρίζεται η δυσχερής θέσις εις την οποία ευρίσκεται η Μεραρχία. Η Κυβέρνησις δεν αναμένει βεβαίως παρά της Μεραρχίας νίκας, δεδομένης της αριθμητικής υπεροχής του αντιπάλου,αναμένει όμως εκ ταύτης να σώσει την τιμήν των ελληνικών όπλων. Και προς τούτο δύναται ο διοικητής της Μεραρχίας να θέσει τας δυνάμεις αυτής όπως αυτός νομίζει καλύτερον».
Το Γενικό Επιτελείο Στρατού είχε αρχικά προτείνει γραμμή άμυνας στην κοιλάδα του Αράχθου, όμως η διαταγή ήταν σαφής: ο διοικητής της Μεραρχίας είχε την ελευθερία να αναπτύξει τις δυνάμεις του όπως έκρινε καταλληλότερα.Είναι φανερό ότι ο Κατσιμήτρος έχει το ελεύθερο να δράσει όπως εκείνος κρίνει.
16 Σεπτεμβρίου 1940... ο Στρατάρχης Παπάγος διαμηνύει «η τιμή των ελληνικών όπλων απαιτεί όπως οιονδήποτε τμήμα (…) οφείλει να πολεμήσει μέχρι και του τελευταίου ανδρός και του τελευταίου φυσιγγίου».
Σε προσωπική του επιστολή προς τον Κατσιμήτρο, ο Παπάγος γράφει χαρακτηριστικά: «Αγαπητέ Κατσιμήτρο (…) Επιθυμώ να γνωρίζεις ότι τόσον η Κυβέρνησις όσον και εγώ σε περιβάλλομεν μετ’ απολύτου εμπιστοσύνης και πλήρους εκτιμήσεως».
Ιούλιος 1940... Την Ήπειρο επισκέπτονται ο Αρχιστράτηγος Αλέξανδρος Παπάγος και ο υφυπουργός Στρατιωτικών Νικόλαος Παπαδήμας. Βλέπουν τα έργα που έγιναν με προσωπικό αγώνα,την εργασία των στρατιωτών του και τη συνδρομή των ντόπιων κατοίκων, εκφράζουν την ικανοποίησή τους και συγχαίρουν τον Κατσιμήτρο.
Δεκαπενταύγουστος 1940... Ιταλικές τορπίλες βυθίζουν την «Έλλη» στο λιμάνι της Τήνου. Είναι μια από τις πιο θρασύδειλες πράξεις των Ιταλών.
Στα σύνορα σχεδόν καθημερινά σημειώνονται μικροεπεισόδια, οργανωμένα από τους Ιταλούς,οι οποίοι προκαλούν εμπλέκοντας και Αλβανούς πολίτες. Ο πόλεμος είναι πλέον θέμα ημερών.
5 Οκτωβρίου 1940... Η VIII Μεραρχία επιστρατεύεται εκ νέου και φτάνει τους 22.000 άνδρες, με τους Ηπειρώτες να αποτελούν τη μεγάλη πλειονότητα. Ο Κατσιμήτρος διατάζει την ανάπτυξη των δυνάμεων σύμφωνα με τα σχέδια και επιβλέπει προσωπικά την εφαρμογή τους. Επισκέπτεται συχνά τα φυλάκια, από την Κακαβιά έως την Πρέβεζα, και ενισχύει το ηθικό των στρατιωτών με τις ομιλίες του.
26 Οκτωβρίου 1940... Οι πληροφοριοδότες ενημερώνουν τον Κατσιμήτρο ότι η επίθεση θα γίνει την επομένη ή μεθεπόμενη ημέρα.
27 Οκτωβρίου...Τη νύχτα οι ελληνικές προφυλακές παρατηρούν ασυνήθιστη κινητικότητα στον ιταλικό τομέα και μεταφέρουν αμέσως τις πληροφορίες τηλεφωνικά στη διοίκηση της μεραρχίας. Ο Κατσιμήτρος περιμένει την επιστροφή του άμεσου συνεργάτη του Μαυρογιάννη. Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα εκείνος φτάνει στο διοικητήριο και επιβεβαιώνει ότι η επίθεση είναι θέμα ωρών, καθώς οι άνδρες των προφυλακών ακούνε έντονους θορύβους από μετακινήσεις ιταλικού Πυροβολικού.
Ο Κατσιμήτρος ενημερώνει αμέσως τον αντισυνταγματάρχη Αθανάσιο Κορόζη στο ΓΕΣ.Θέτει σε συναγερμό όλες τις μονάδες προκαλύψεως και τα παραμεθόρια φυλάκια, διατάσσοντας επιφυλακή και, σε περίπτωση επίθεσης, συγκρατημένη άμυνα έως το κύριο σημείο αντίστασης που έχει ήδη καθοριστεί.
Λίγο μετά τη μία τα ξημερώματα ο Κατσιμήτρος πέφτει να ξεκουραστεί για λίγο. Στην Αθήνα εκτυλίσσονται σχεδόν κινηματογραφικές σκηνές: το αυτοκίνητο του Ιταλού πρέσβη παρκάρει έξω από την οικία του Μεταξά, ο πρέσβης χτυπά το κουδούνι και ο Μεταξάς τον υποδέχεται μέσα στη νύχτα. Διαβάζει το τελεσίγραφο, αποσύρεται για λίγο και προφέρει τη φράση «Alors, c’est la guerre». Στις τέσσερις το πρωί το τηλέφωνο του Κατσιμήτρου χτυπά ξανά· από την άλλη άκρη ακούγεται η φωνή του Κορόζη που μεταφέρει τις διαταγές του Παπάγου: «Πόλεμος! Ο πρόεδρος της κυβερνήσεως Ιωάννης Μεταξάς απέρριψε το ιταλικό τελεσίγραφο».
ο Έπος του 1940 μόλις αρχίζει.
Τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, οι δυνάμεις της VIII Μεραρχίας υπό τον Κατσιμήτρο ήταν 15 τάγματα και 16 πυροβολαρχίες, έχοντας ως τομέα όλη τη μεθόριο της Ηπείρου, ενώ αντίστοιχα οι Ιταλοί διέθεταν 22 τάγματα Πεζικού, 3 συντάγματα Ιππικού, 61 πυροβολαρχίες και 90 άρματα μάχης. Πρακτικά η αριθμητική υπεροχή των Ιταλών ήταν μικρή για επιτιθέμενο σε ορεινό έδαφος, όμως διέθεταν μια συντριπτική υπεροχή σε Πυροβολικό και αεροπορία.
Στις 5:30 τα ξημερώματα, μισή ώρα πριν από την εκπνοή του τελεσιγράφου, τα ιταλικά στρατεύματα παραβίασαν την ελληνική μεθόριο στην περιοχή της Ηπείρου και της Πίνδου. Η Μεραρχία του Κατσιμήτρου, επανδρωμένη κυρίως από Ηπειρώτες, ήταν αυτή που ανέλαβε το μεγάλο βάρος να αντέξει στην ιταλική επίθεση. Ο στρατηγός είχε από την πρώτη μέρα εγκαταστήσει το αρχηγείο του στη θέση Βρύση Πασά, 10 χιλιόμετρα από το Καλπάκι.
Τα τμήματα προκαλύψεως, σύμφωνα με την εντολή που είχαν πάρει, έκαναν το διήμερο 28 και 29 Οκτωβρίου επιβραδυντικό αγώνα απέναντι στους Ιταλούς και στη συνέχεια μπήκαν στις προβλεπόμενες από το σχέδιο επιχειρήσεων θέσεις. Συγχρόνως καταστράφηκαν γέφυρες, οδοί και διαβάσεις για να καθυστερήσουν την προέλαση των Ιταλών.
Με τη λήξη του προκαλυπτικού αγώνος, γράφει ο Κατσιμήτρος στην Ημερήσια Διαταγή του στις 30 Οκτωβρίου του 1940: «Ο αγών θα διεξαχθή μετά πείσματος και επιμονής ακαταβλήτου. Άμυνα κρατερά επί των θέσεών μας μέχρις εσχάτων. Ουδεμία ιδέα εις ουδένα να υπάρχη περί υποχωρήσεως.
Οι Ιταλοί γρήγορα, από τη μί κατέλαβαν παραλιακά τις Φιλιάτες και από την άλλη, την Κόνιτσα. Στόχος τους ήταν το Μέτσοβο, ώστε να αποκοπεί η Ήπειρος από τη Θεσσαλία. Για να γίνει αυτό όμως, έπρεπε να περάσουν από το Καλπάκι.

Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου